Beograd na dlanu

Iznureni princ u slobodnom gradu

Beogradski glas – U Prvom svetskom ratu Beograd je oslobođen 1. novembra 1918. godine. Tog petka u zoru prve su u prestonicu ušle komite, a potom i Prva srpska armija pod komandom vojvode Petra Bojovića. S vojnicima je u oslobođeni Beograd umarširao i princ regent Aleksandar Karađorđević. Princ Aleksandar i maršal Franše d’Epere zajednički su komandovali združenim srpsko-francuskim snagama na Solunskom frontu, ali te jeseni je srpska vojska daleko iza sebe ostavila savezničke trupe na oslobodilačkom pohodu kroz Srbiju. Za samo 46 dana srpska vojska je u legendarnom naletu prešla 800 kilometara od Soluna do Beograda!

Kako mogu vojnici, tako ću i ja, ponavljao je princ Aleksandar tokom svih iskušenja Velikog rata, da bi u Beograd, po istorijskim svedočenjima, stigao iznuren i bolestan. Budući kralj imao je samo 45 kilograma kad je ujahao u prestonicu.

Veliki rat bio je velika srpska golgota. Na mirovnoj konferenciji u Parizu (1919) saopšteno je da je Srbija izgubila 1.247.435 ljudi, 28 odsto od celokupnog stanovništva. Poginulo je ili umrlo od rana i epidemije 402.435 vojnika, prilikom prelaska preko Albanije umrlo je 477.475 vojnika, a na Solunskom frontu stradalo ih je 36.477. Gubici među civilima bili su jezivi: 845.000 stradalih. Od oko 200.000 građana koji su pošli za vojskom preko Albanije stradalo je 140.000 ljudi.

Aleksandar I Karađorđević (Cetinje, 4/16. decembar 1888 – Marselj, 9. oktobar 1934), drugi sin Petra I Karađorđevića i kneginje Zorke, kćerke crnogorskog kralja Nikole Petrovića, bio je regent prestolonaslednik Kraljevine Srbije (1914‒1918), pa Kraljevine SHS (1918‒1921), kralj Srba, Hrvata i Slovenaca od 1921. do 1929. i kralj Jugoslavije od 1929. do 1934. Grupa zaverenika iz redova ustaša i bugarskog VMRO-a ubila ga je u Marselju 1934. U Prvom balkanskom ratu (1912) zapovedao je pobedonosnom Prvom armijom u bitkama na Kumanovu i Bitolju. U Drugom balkanskom ratu (1913) predvodio je bitku na Bregalnici. U Prvom svetskom ratu bio je vrhovni zapovednik srpske vojske. U miru su njegovu vladavinu obeležile Šestojanuarska diktatura (1929) i Oktroisani ustav. Narodna skupština i Senat Kraljevine Jugoslavije posmrtno su ga proglasili za Viteškog kralja Aleksandra Prvog Ujedinitelja.

Od oslobođenja zemlje u Drugom svetskom ratu pa sve do jeseni 2017. godine kralj Aleksandar nije imao nijedno znamenje u Beogradu. Lane je po njemu nazvano šetalište, obala Dunava od Ušća do Hotela „Jugoslavija“, a prošle nedelje je najavljeno i podizanje spomenika Aleksandru Karađorđeviću.

„Predsednik Srbije Aleksandar Vučić predložio je da se spomenik podigne na prostoru između dva dvora, preko puta spomenika caru Nikolaju Romanovu“, preneo je inicijativu predsednika Goran Vesić, zamenik gradonačelnika Beograda. „To je sjajna ideja i sjajno mesto za spomenik. Nadam se da ćemo njegovu ideju tokom naredne godine realizovati. Kralj Aleksandar bio je glavnokomandujući tokom Velikog rata i istrajavao je sa srpskom vojskom do poslednjeg dana u svim velikim bitkama i povlačenju preko Albanije. Takođe, bio je prva žrtva fašizma u Evropi i zaslužuje da dobije spomenik u našoj prestonici. Bilo je predloga da se iskopira zajednički spomenik kralju Petru i Aleksandru iz Pariza, ali Beograd bi ipak trebalo da ima originalno rešenje.

 

 

Direktno

Dobra vest

Naslovna za sredu 15. 07. 2020.

Loša vest

Uzbunjivač

0
Would love your thoughts, please comment.x
()
x